hierisiris

Wat narcisme écht is en waarom (h)erkenning zo moeilijk is

Ook al wordt het woord narcisme steeds vaker gebruikt, er zijn nog maar weinig mensen die echt begrijpen wat het inhoudt. Als narcisme al wordt herkend, dan wordt het meestal gezien als een negatieve eigenschap in een dominant persoon. Maar de hele complexiteit van narcisme en de invloed op de omgeving wordt vaak nog niet begrepen. Daardoor wordt het ook lastig om te kunnen begrijpen hoe gevaarlijk narcisten zijn. Ik hoop je in mijn blogs daar wat inzicht in te kunnen geven.

Laat ik voorop stellen dat het niet niks is om iemand als narcist te bestempelen. En ik van mening ben dat er ook niet zomaar met deze term gegooid hoeft te worden. Het is wél goed om jezelf erover te informeren en te erkennen dat dit soort mensen bestaan. Niet iedereen heeft het beste met je voor.
Ik wil je niet laten schrikken, maar er behoren misschien wel meer mensen tot deze categorie dan dat je zou verwachten. 1 op de 25 mensen is namelijk destructief narcistisch. Laat dat nog maar eens tot je doordringen, 1 op de 25. 

Dat gezegd hebbende ga ik in deze blog in op wat narcisme nou eigenlijk is. Narcisten zijn mensen die hun eigen behoeftes vervullen ten koste van anderen. Een narcist is niet in staat om de wereld, anderen en zichzelf op een realistische manier te bekijken en leeft daardoor in zijn eigen realiteit. Een narcist is alleen maar bezig om zijn of haar ego te voeden en inlevingsvermogen bestaat niet in het woordenboek van een narcist.

Het grootste verschil tussen mensen met en zonder narcisme

Narcisten zetten anderen in voor hun eigen bestwil zonder zich daarbij af te vragen wat de ander nou eigenlijk wil. Als ze ergens aan meewerken, dan is dat meestal omdat ze daar zelf beter van worden of omdat ze het in de toekomst tegen je gaan gebruiken. 

Narcisten leven altijd vanuit hun ego. Iedereen kan soms boos worden, egoïstisch doen of oneerlijk zijn. Maar ‘normale’ mensen doen dat niet met de intentie om een ander te kwetsen en te misbruiken. Narcisten doen dat wel.

Niet alle misbruikers zijn narcisten, maar alle narcisten zijn misbruikers

Dit onderstaande filmpje geeft een beeld van narcisme weer:

De negen criteria volgens de DSM-5

In de DSM staan negen kenmerken genoemd die iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis zou kunnen hebben. Dit zijn de kenmerken:

  1. Heeft een opgeblazen gevoel van eigen belangrijkheid.

  2. Is gepreoccupeerd met fantasieën over grenzeloos succes, grenzeloze macht, genialiteit, schoonheid, of ideale liefde.

  3. Gelooft dat hij of zij “bijzonder” en uniek is alleen kan worden begrepen door, of moet omgaan, met andere bijzondere mensen of mensen (of instellingen) een hoge status.

  4. Heeft excessieve behoefte aan bewondering.

  5. Heeft het gevoel bijzondere rechten te hebben.

  6. Exploiteert anderen.

  7. Heeft gebrek aan empathie: is niet bereid de gevoelens en behoeften van anderen te erkennen of zich ermee te identificeren.

  8. Is vaak afgunstig op anderen of gelooft dat anderen afgunstig zijn op hem of haar.

  9. Toont zich arrogant of hooghartig in houding of gedrag.

Er zijn verschillende gradaties in narcistisch gedrag. Om gediagnosticeerd te worden tot iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis moet je aan vijf van deze negen kenmerken voldoen. Voldoe je er aan één of twee in plaats van vijf dan krijg je dus niet de volledige diagnose. Wel kan er dan sprake zijn van ‘narcistische trekken’.
Ook iemand die ‘alleen maar’ een paar narcistische trekken heeft kan heel schadelijk zijn voor zijn omgeving en anderen compleet tot vernieling brengen. Want dat is wat ze doen; ze maken je kapot en laten een spoor van vernieling achter.

Waarom is (h)erkenning zo moeilijk?

Deze beschrijving uit de DSM is voor professionals. Voor leken is het niet altijd makkelijk om een stoornis te herkennen. Mijn ervaring leert dat zelfs professionals moeite kunnen hebben om de narcistische persoonlijkheidsstoornis te herkennen. Je kunt je namelijk best een tijdje anders voordoen dan dat je bent en als narcisten ergens goed in zijn, dan is het wel in mensen voor de gek houden. Naar mijn mening ben je in staat om een narcist te herkennen als je zelf narcistisch misbruik hebt meegemaakt en/of als je jezelf ontzettend verdiept hebt in deze stoornis en je expert bent op dit gebied.

Deze lijst bevat de hoofdkenmerken, maar de ene narcist is de andere niet. En niet bij iedereen zijn deze kenmerken duidelijk aanwezig. Daar zeg ik niet mee dat ze er niet zijn.
Er zijn verschillende soorten narcisten, zoals de openlijke narcist of de verborgen narcist. Die allemaal ook weer zo hun eigen kenmerken hebben, om het nog makkelijker te maken.

Hoe kun je dan toch iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis herkennen? Het verschil zit hem in het aanpassingsvermogen. ‘Normale’ mensen leren, veranderen, groeien, passen zich aan en gedragen zich op een respectvolle manier. Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis doen dat niet.

Dit is voor jou

Weet jij al zeker dat je met een narcist te maken hebt (gehad)? Ben je over de schok heen en ben je op zoek naar hulp? Kijk dan eens op deze pagina.

Voor jou, jij die het slachtoffer is geworden van een narcist, weet dat je niet alleen bent. Er zijn een heleboel mensen die iets soortgelijks hebben meegemaakt en die jou wél zullen begrijpen. Ga naar deze mensen op zoek!! Er zijn (online) groepen, hulpverleners, coaches waar je je verhaal kunt vertellen en die jou écht kunnen helpen en/of waar je steun kunt vinden.

Ik zie je
Ik hoor je
Ik voel je

Liefs,
Iris

Delen:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest
Share on email
Email
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on print
Print

Geef een reactie